Tasavvuf dünyasının derin hikmetlerini ve gönül mimarlarının manevi mirasını yansıtan dervişlerin söylediği sözler sayesinde, ruhunuzu dinlendirecek bir yolculuğa çıkabilir ve hayatın karmaşasından uzaklaşarak hakikat kapısını aralayabilirsiniz. Bir tarikata ve mürşide bağlı kalarak dünyevi hırslardan arınmış, sevgiyi ve sabrı hayatının merkezine koymuş müridlerin dilinden dökülen bu ifadeler, İslam coğrafyasının her köşesinde asırlardır yankılanan asil bir sedadır. Kökeni Farsça olan ve mütevazı bir yaşamı simgeleyen dervişlik ruhu, bu seçkiyle birlikte günümüz dünyasında bizlere yol gösteren bir fener olmaya devam ediyor.
Sayfamızda özenle derlediğimiz en anlamlı derviş sözleri, sadece edebi bir metin değil; aynı zamanda birer hayat dersi niteliğindedir. Gönül gözü açık olanların kalbinden süzülen dervişler ile ilgili sözler, mürşidlerin hoşgörüsünü ve varlık aleminin ötesindeki derin manaları keşfetmeniz için size eşsiz bir rehberlik sunacaktır. İslam düşünce tarihinin bu köklü kültürüne dair en güzel örnekleri paylaştığımız bu içerikle, dervişane bir bakış açısının huzuruna davetlisiniz.
Dervişlerin Söylediği Sözler
İnsanın kanadı, gayretidir. – Hz. Mevlana
Zehirle pişmiş aşı, kim yemeye gelir. – Yunus Emre
Çok mal haramsız, çok söz yalansız olmaz. – Yunus Emre
Aşk’a vardıktan sonra kanadı kim arar? – Yunus Emre
Derdi dünya olanın, dünya kadar derdi olur. – Yunus Emre
Birisi güzel bir söz söylüyorsa bu, dinleyenin dinlemesinden, anlamasından ileri gelir. – Hz. Mevlana
Ben sensiz olanlara seni aratıyorum, Ben sensiz kalanlara seni yaratıyorum, Seni saklayacağım, seni yazıp-andıkça Kendimi çoğaltıyor, seni kuşatıyorum.
Ayrılık içinde insanın gözünü açıp kapayıncaya kadar geçen zaman yıl gibi gelir. – Hz. Mevlana
Seni saklayacağım inan Yazdıklarımda, çizdiklerimde Şarkılarımda, sözlerimde. Sen kalacaksın kimse bilmeyecek Ve kimseler görmeyecek seni, Yaşayacaksın gözlerimde.
İki tavşanı kovalayan hiçbirini tutamaz. – Hz. Mevlana
Bir kadının dudaklarında değildir aşk. Bedeninde hiç değildir. Aşk, kadının göz kapaklarındadır. Kadın, göz kapaklarında saklar o adamı.
Hz. Mevlana der ki: Geçmişini iyi bil ki, geleceğe sağlam basasın. Nereden geldiğini unutma ki, nereye gideceğini şaşırmayasın.
Nefistir seni yolda koyan, / Yolda kalır nefse uyan. – Yunus Emre
Bizi bilen bilir, bilmeyen de kendisi gibi bilir. – Hz. Mevlana
Söz ola kese savaşı söz ola kestire başı, söz ola ağılı aşı bal ile yağ ede bir söz. – Yunus Emre
Yürü kork ve kötüleri az kına; takdirin hüküm tuzağına karşı aczini bil. – Hz. Mevlana
Ana rahminden geldik pazara, Bir kefen aldık döndük mezara. – Yunus Emre
Aşk, davaya benzer, cefa çekmek de şahide. Şahidin yoksa davayı kazanamazsın ki! – Hz. Mevlana
Bir bahçeye giremezsen, durup seyran eyleme.. Bir gönül yapamazsan, yıkıp viran eyleme. – Yunus Emre
Kuru duayı bırak, ağaç isteyen tohum eker. – Hz. Mevlana
Vardım ilim meclisine, eyledim ilmi talep, ilim sonra gelir dediler, illa edep illa edep. – Yunus Emre
Geceyi yaratmasaydı Allah, bu millet kazanma hırsından kendini helak ederdi. Sıkıntılar gecedir. Dinlen, kederlenme. Sabah elbet olacak. – Hz. Mevlana
Benlik davasını bırak, muhabbetten olma ırak, sevgi ile dolsun yürek, hoşgörülü olmaya bak. – Yunus Emre
Geçmişini iyi bil ki, geleceğe sağlam basasın. Nereden geldiğini unutma ki, nereye gideceğini şaşırmayasın. – Hz. Mevlana
Yol odur ki doğru vara. Göz odur ki, hakkı göre. Er odur ki alçakta dura. Yüceden bakan göz değil. – Yunus Emre
Adalet nedir? Her şeyi yerine koymak. Zulüm nedir? Bir şeyi yerine koymamak, başka yere koymak. – Hz. Mevlana
Sen doğru ol da! Varsın sanan eğri sansın. Lakin sakın unutma ki, sen kendini bir şey sanmadığın sürece “doğru insansın” – Yunus Emre
Kanaat etmekten hiç kimse ölmemiştir. Hırs besleyerek hiç kimse padişah olmamıştır. – Hz. Mevlana
Girdim ilim meclisine eyledim taleb, dediler ilim geride illa edeb illa edeb. – Yunus Emre
Korkunç bir kurban bayramı olan kıyamet günü, inananlara bayram günüdür, öküzlere ölüm günü. – Hz. Mevlana
Gönül Mimarlarından Hikmetli Derviş Sözleri
İlim ilim bilmektir, / İlim kendin bilmektir, / Sen kendini bilmezsen, / Bu nice okumaktır. – Yunus Emre
Gülene neden gülüyorsun diye sorulmaz, ama ağlayana neden ağladığı sorulur. Sende dualarında ağla ki Rabbin sebebini sorsun. – Hz. Mevlana
İyi sözün aslını bilen, derdi bu söz nereden gelir, söz aslını anlamayan, sanır bu söz benden gelir. – Yunus Emre
Fena söyleyici, fena öğretici, fena düşünceli olma. – Hz. Mevlana
Maharet güzeli görebilmektir, sevmenin sırrına erebilmektir. Cihan, alem herkes bilsin ki şunu; en büyük ibadet sevebilmektir. – Yunus Emre
Gönlünü dikenden temizlersen sonsuz gül bahçelerine ulaşırsın. – Hz. Mevlana
Yetmiş iki millete bir göz ile bakmayan halka müderris olsa hakikate asidir. – Yunus Emre
Menfaat bir sandalyeye benzer; Başının üzerine koyarsan, seni alçaltır. Ayaklarının altına alırsan, seni yükseltir. -Hz. Mevlana.
Aklı olan korkmak gerek, Nefs elinden, hırs elinden. Nefstir seni yolda koyan, Yolda kalır nefse uyan. – Yunus Emre
Bülbüllerin güzel sesleri beğenilir de bu yüzden kafes çeker onları. Ama kuzgunla baykuşu kim kor kafese? – Hz. Mevlana
Cümleler doğrudur sen doğru isen, doğruluk bulunmaz sen eğri isen. – Yunus Emre
Yalnızlık Allah’a mahsus her canlı bir eş arar, taşın kalbi yok ama onu bile yosun sarar. – Hz. Mevlana
Sabır saadeti ebedi kalır, sabır kimde ise o nasip alır. – Yunus Emre
Sabır, gamdan kurtulmak için anahtardır. Ey gönül! Sabırlı ol! Aşk sabretmektir! – Hz. Mevlana
Cennet cennet dedikleri, / Birkaç köşkle birkaç huri, / İsteyene ver sen onları, / Bana seni gerek seni. – Yunus Emre
İman nedir? diye akıldan sordum; akıl kalbimin kulağına söyleyerek iman: “”edeptir”” dedi. – Hz. Mevlana
Hoştur bana senden gelen, / Ya gonca gül yahut diken. / Ya hayattır yahut kefen. / Narın da hoş, nurun da hoş. / Kahrın da hoş lütfunda hoş. – Yunus Emre
Aşk öyle bir saltanattır ki, zevali yoktu – Hz. Mevlana
Bir an bekle, arkana dön ve unuttuklarını anımsa. Kaybettiysen ara, kırdıysan af dile, kırıldıysan affet; çünkü hayat çok kısa. – Şems-i Tebrizi
Olsun be aldırma yaradan yardır. / Sanma ki zalimin ettiği kardır. / Mazlumun ahı indirir şahı / Her şeyin bir vakti vardır. – Yunus Emre
Ey gönül! Kopan her ip istenirse bağlanır, ama bağlanan yerde düğüm kalır. – Hz. Mevlana
Ehli diller arasında aradım, kıldım talep. / Her hüner makbul imiş, illa edep illa edep! – Yunus Emre
Bir kaç gün su içmeyi bırak. Ağzını ebediyet şarabına daldır ki hakikat içesin. – Hz. Mevlana
Aşk tuhaf bir bakıştır, ateşsiz bir yakıştır. Yaşamayan bilemez, kalpten kalbe akıştır. – Yunus Emre
Kimi gittiği yeri memnun eder, kimi terk ettiği yeri. – Hz. Mevlana
Hiç hata yapmayan insan, hiç bir şey yapmayan insandır ve hayatta en büyük hata, kendini hatasız sanmaktır. – Yunus Emre
Güçlük kolaylıkla beraberdir, kendine gel, ümidi bırakma! Akıllı insan bilir ki, ölümün arkasında bile daha güçlü bir hayat beklemektedir. – Hz. Mevlana
Gelin tanış olalım, / İşi kolay kılalım, / Sevelim sevilelim, / Dünya kimseye kalmaz. – Yunus Emre
Ey gözyaşı! Mademki gözümün kapısından çıktın gidiyorsun bari sevgilinin kapısına gitde başını onun eşiğine koy. – Hz. Mevlana
Edep ehli ilimden hali olmaz, edepsiz ilim okuyan alim olmaz. – Yunus Emre
Mumundur karanlık veren sana. Anlatırdım bunu ama gönlünün beli kırılıverir. Gönül şişesini kırarsan artık, yaşamak fayda vermez. – Hz. Mevlana
İşitin ey yarenler! Aşk bir güneşe benzer. Aşkı olmayan gönül, misal-i taşa benzer. – Yunus Emre
Ey gönül sana aşk nedir diye mi soruyorlar? De ki: kim ki sorar anlamaz, kim ki anlar zaten bu soruyu sormaz. – Hz. Mevlana
Ya Rabbena hayreyle, Muhammed’e yar eyle, kabrimizi nur eyle, kabre vardığım gece. – Yunus Emre
Birine öyle bir söz www.bilgiye.com söyle ki, ya yaşat yada öldür; ama asla yaralı bırakma. – Şems-i Tebrizi
Eğer çok konuşmak faydalı olsaydı Allah iki ağız, bir kulak verirdi. Onun için, çok dinleyip az konuşmak gerek. -Şems-i Tebrizi
İlmi olmayan bir beden suyu olmayan bir şehre benzer. – Şems-i Tebrizi
Sevmek bu kadar güzelse, kim bilir sevmeyi yaratan ne kadar güzeldir. – Şems-i Tebrizi
Ya tam açacaksın yüreğini, ya da hiç yeltenmeyeceksin. Grisi yoktur aşkın. Ya siyahı, ya beyazı seçeceksin. – Şems-i Tebrizi
Ne diye böbürlenip büyükleniyorsun. Doğumun bir damla su, ölümün bir avuç toprak değil mi? – Şems-i Tebrizi
Bir kişi Allah’tan başka kimseye ihtiyacı olmadığına inanırsa; Allah da onu başkasına muhtaç etmez. – Şems-i Tebrizi
Kalp mi insana sev diyen yoksa yalnızlık mı körükleyen? Sahi nedir sevmek; bir muma ateş olmak mı, yoksa yanan ateşe dokunmak mı? – Şems-i Tebrizi
Günahları terk etmekten daha güzel dua mı var? Sen dünyayı ahirete götüremeyeceğine göre… Öyle yaşa ki dünya seni ahirete götürsün. – Şems-i Tebrizi
Dervişler İle İlgili Sözler
- “Dervişin heybesinde dünyalık değil, eyvallah birikmiş; her gelene rıza, her gidene selamet yüklenmiştir.”
- “Edep, dervişin tek sermayesidir. O sermayeyi kaybeden, hangi dergahta olursa olsun yolu şaşırır.”
- “Dervişlik; kimseden incinmemek ve kimseyi incitmemektir. Asıl marifet, incitilmeye müstahak olanda bile kusur görmemektir.”
- “Dilini derviş yap ki, kalbin sükûnete ersin. Az konuşan az yanılır, çok susan çok yol alır.”
- “Dervişe sormuşlar: ‘Huzur nedir?’ diye. ‘Dün geçti, yarın ise meçhul; bugün Allah kerim demektir’ demiş.”
- “Kimi hırkasını derviş yapar, kimi gönlünü. Allah hırkaya değil, hırkanın içindeki o sıcacık yüreğe nazar eder.”
- “Dervişin kapısı yoktur; herkese açıktır. Dervişin sonu yoktur; her daim bir ‘Hu’ ile Hakk’a bağlıdır.”
- “Sabır, dervişin asasıdır. O asaya yaslanan, en sarp yolları bile selametle aşar.”
- “Derviş der ki; bir gönüle girmek hacca gitmek gibidir. Gönül kırmak ise Kâbe’yi yıkmakla eşdeğerdir.”
- “Hiçlik makamına talip olan dervişin, dünya telaşıyla işi olmaz. Onun tek derdi, ‘ben’i silip ‘O’na varmaktır.”
Sıkça Sorulan Sorular
Sitede yer alan dervişlerin söylediği sözler hangi kaynaklardan derlendi?
Paylaştığımız dervişlerin söylediği sözler, İslam tasavvuf tarihine yön vermiş büyük mürşidlerin menkıbelerinden, divanlarından ve asırlardır dilden dile aktarılan hikmetli nasihatlerinden özenle seçilmiştir.
En popüler derviş sözleri hangi temaları işlemektedir?
Koleksiyonumuzdaki anlamlı derviş sözleri genellikle sabır, tevekkül, nefis terbiyesi, ilahi aşk ve insan sevgisi gibi ruhu olgunlaştıran temel manevi değerleri işlemektedir.
Günlük hayatta dervişler ile ilgili sözler kullanmak bize ne katar?
Zor zamanlarda veya manevi boşluk hissinde paylaşılan dervişler ile ilgili sözler, olaylara daha geniş bir perspektiften bakmanızı sağlar, iç huzuru artırır ve hayata karşı daha mütevazı bir duruş sergilemenize yardımcı olur.
Dervişlerin söylediği sözler sadece dini içerikli mi?
Hayır, bu sözler aynı zamanda derin bir hayat felsefesi içerir. İnsan ilişkilerinden karakter gelişimine, doğaya duyulan saygıdan adalet duygusuna kadar evrensel ahlak kurallarını dervişane bir dille anlatır.



